De daag
waere korter, ut boète speule speult zich steeds mier aaf in ut duuster. Ut
wuùrt ouk un stök kalder, d’n trui mót aan as we nao boète gaon en de zök waere
wat hoeëger opgetrokke. Ut wierikse en ut veurke-staeke beginne ouk alweer te
vervaele. D’n eine heilige kump en d’n andere verdwiènt óngemerk door de
achterdeur. Sintermerte mót plaats make veur Sinterklaos. In hoèze Tietelèr wuùrt
allewiels steeds dökker gespraoke euver kedootjes. En laot ik dao hielemaol gen
meujte met hebbe, ik wis ut waal. Dao heufde weej neet lang euver nao te dinke,
ik woel waal ein garazje en un paar uitekes. Ut lieske, nog aangevuld met ‘sloek en unne boekman’ loog al gedöldig
op te werme op de schouwmantel.
‘Zoeë zoeë, dich dinks det ut geld beej Sinterklaos op ziene alde rök greujt. Sinterklaos haet waal mièr kiendjes die gaer wat wille kriège. As dich det wils dan mós se waal erg braaf zien gewaes’, zag ózze pap. D’n toeën waas gezatte, veur wat hoord wat. As ik weer wat smaerig nao binne kwaam, of ein van mien zuskes aan de paerdestert had getrokke:
‘Jóng jóng toch, Sinterklaos schrief det allemaol op in zien book. Allein brave kiendjes kriège kedootjes, stoute kiendjes kómme beej Trappedoelie in de zak’, staokde mien vader de boel wat wiejer op.
‘Piet, maak dae jóng neet zoeë
schoow!’, verzachde
mien moder det weer ein bietje. Maar aohh jeij, det ièrste kinderlikke dilemma
sloog bijna um in un trauma. Tuurlik woel ik die garazje hiel gaer, tuurlik
woel ik daoveur waal ein bietje braaf zien. Maar die ings um beej Trappedoelie
in ziene trappelzak mei te mótte nao Spanje? Ik kós d’r potdomme neet van
slaope, en Sinterklaos waas nog lang neet in ós Blierick. Maar toch keek ik
saoves stiekem veur alle zekerheid ónder ut bed, of Trappedoelie mich al loog
op te wachte. Taegeswäördig vluug d’n tièd, maar vruùger deurde det allemaol
äörtelik lang. Maar eindelijk waas ut zoeë wiëd, op unne zóndaag middig kwaam
hae met de stoumboeët aan beej Sur Meuse. Vanaaf ut balkon van ut Raodhoès
sprook hae de kiendjes van Blierick toe. En verdomp, in zien ein hand ziene
golde staaf en in de andere zón diek book.
‘Det is det diek book waorin dae
alles haet opgeschreve’, fluusterde mien vriendje mich in de uurkes. Maar ik had mier oug veur
dae man met det gekleurde vaeremutske op ziene bums. Dae had in zien eine hand
ein roe van beejein gebónde wietskes. En met die ander stook hae steeds as
Sinterklaos ‘braaf’ zag, eine hièle
groeëte jutezak umhoeëg.
‘Dao passe weej waal in . . . ‘, zag
mien vriendje wat schaemel. Potnondedjuu, die paar wäördjes klónke nog lang nao.
Saoves loog ik in bed. We hadde beej d’n haard ózze schoon meuge zette. Det
verlanglieske met die garazje d’r duùdelik zichbaar in gezatte. Ós mam had d’r
nog ein wortel en un druuege sneej mik in gedaon.
‘Haej Tuut, toch neet miene mik veur
te visse . . .’, had
ózze pap nog geprotesteerd. Maar ik dóch allein aan Trappedoelie ziene
trappelzak. Op hand en veut de trap op en waal twieë kier ónder ut bed gekéke.
Nao unne zwaore nach waas ’s morges ut breefke weg en ouk de wortel en de sneej
mik veur ut paerd.
‘De hebs nog gelök gehad det hae de
schoon haet laote staon’, zag ózze pap. Wie we saoves wortelestamp krege
met braodwors, dóch ik in de vaerste verte neet det die wortel in miene schoon daorin
verwerk waas.
‘Zal Sinterklaos mien breefke met die
garazje hebbe met genaome?’, vroog ik ónder ut aete.
‘Det zit nog in wiej zek . . . ‘, zag
mien vader. De wortelestamp loog inens zwaor op de maag.
‘Wiej zek . . . dao passe weej waal in .
. .’, spoeëkde mich door de kop. En Trappedoelie flitsde steeds weer
veurbeej.
Zaoterdig
middig meuste we nao Ons Huis. Sinterklaos kwaam dao op bezeuk veur de kiendjes
van de buurtvereiniging. Weej móste daen daag wat vruùger in de kuùp. Ik
betrapde mich d’r op det ik gaar neet bliej waas. Stevig heel ik ós mam beej de
hand en ik bleef hiel dich beej eur. Beej Ons Huis móste we de trap op, we ware
gelökkig neet de ièrste. We zóchte ein plaetske erges in de midde. Ik schoóf
miene stool wat doeënder taege dae van ós mam aan. Alle kiendjes zóte met roèje
uurkes te wachte.
‘Sinterklaasje kom maar binnen met uw
knecht, want we zitten allemaal even recht’, meuste we zinge. En dao kwaam
hae binne. Ik weit neet mier wie hae d’r oèt zoog. Ik zoog allein det diek
book. En dao achteraan kwaam Trappedoelie met zien vaeremutske. Maar mien
uigskes vloge aafwisselend van die roe nao dae groeëte zak. Ik had ut neet mier.
As det maar goód geit, ut meug veur mich flot veurbeej zien.
‘Jantje Tietelèr, is die ook hier’, zaet Sinterklaos. Verberge achter ós
mam holp neet mier, vashalde ouk neet.
‘De mós beej Sinterklaos kómme’, zag
mien mam. Ut bäöke stónd mich doeënder beej as ut lache, en met loeëd in de
scheunkes leep ik nao veure.
‘Zo zo, eens kijken in het grote boek’,
zag Sinterklaos, en dae pallesaot naeve um rammelde met die roe en ziene zak.
‘Nou, dat valt best wel mee! Als je een
liedje kunt zingen voor Sinterklaas, komt het allemaal wel goed’, ging
Sinterklaos wiejer. Dae pallesaot naeve um leet teleurgesteld ziene roe en zak
met rös. En ik zóng in rap tempo:
‘Sinterklaasje bonne bonne bonne, gooi
wat in mijn lege lege tonne, gooi wat in mijn laarsje, dank u Sinterklaarsje’.
‘Nou, dat heb je best goed gedaan Jantje.
Ik denk dat Trappedoelie wel iets voor je heeft’, zei Sinterklaos en zweide
met ziene witte handschoon nao ziene knech. Dae haolde oèt ziene zak ein
kleurbukske en ein täötje sloek. Ik noom det kevieps aan en spoojde mich truuk nao
mam. God, wat was ik bliej det ut veurbeej waas.
Un paar daag
later zoog ut d’r aevel ein stök slechter oèt. We ware boète aan ut speule, en
d’r kwaam d’r eine vertelle det Sinterklaos in de Aloysiusschoeël op bezeuk
waas. We meuste d’r allemaol nao toe. Nouw, ik had d’r gaar genne zin in, maar
ik kós mich ouk neet veur mien vriendjes belachelik make. Dus lépe we nao schoeël.
De paort en de veurdeur stónde aope. Hiel vuùl kinder stónde in de hal van de
schoeël, en ik sloot achter aan. Wie ik op mien tieëne ging staon zoog ik wat
kleurige vaere bewaege. We móste ‘Sinterklaas
kapoentje’ zinge en allemaol op de grónd gaon zitte. En dao zoog ik um,
Sinterklaos zoót op eine groeëte praos en het hoofd der school, de Siem, heel
ziene golde staaf vas. Aan de andere kant stónd Trappedoelie met zien roe. Dae
groeëte jutezak loog slordig op de grónd. Sinterklaos begós te praevele euver
brave maar ouk stoute kiendjes. En as Sinterklaos ut euver brave kiendjes had,
dan knikde de Siem met ziene kale kop. Maar as Sinterklaos ut euver stoute
kiendjes had, dan bewoog dae pallesaot zien vaere op det kleurige mutske en
greep nao dae jutezak. Ut zweijt brook mich oèt, ik woel nao hoès maar ik
dörfde neet. Ik woel mich bewaege, maar ut waas net of ik verlamp waas, ik
bleef stokstièf zitte. Sinterklaos keek inens hiel treurig en bedreuf. Blièkbaar
waas d’r ein jungske hiel erg stout gewaas, d’r waas gen óntkómme mier aan. D’r
mós d’r eine mei nao Spanje. Want dae had neet goód nao zien elders geluusterd,
en vuùl erger nog. Dae had zien zuske aan de haor getrokke. Ik veulde de zweitdröppels
euver miene rök loupe.
‘Jantje Tietelèr, kom jij eens even
naar voren’, huurde
ik plotseling. Ik schrók mich kepot, alle ouge van de kinder kéke mich aan, de
Siem schödde met ziene kale kop. Trappedoelie leek inens waal unne reus en heel
dae trappelzak dreigend aope en umhoeëg. En ik dóch beej mich zelf ‘noow of noèits’. Ik spróng op en rende
wie unne gek de schoeël oèt. Zónder te kièke de Smeliënstraot door richting
Drieka. Dao kós ik achterum met de kortste waeg nao hoès. Maar halverwaege keek
ik um en dao kwaam Trappedoelie achter mich aan. Met dae zak gapend wièd aope.
Inens gebeurde iets verschrikkelijks. Ik probeerde te renne, maar kwaam genne
centimaeter van mien plaats. Wat ik ouk probeerde, ut lökde neet. Zeiknaat van
ut zweit en totaal verkramp van de doeëdsings. Ut einige wat ik nog kós, waas
hiel hard rópe ‘Maaaammmmmmm . . . . .’.
En oh jeij, inens veulde ik un hand aan miene schouwer, ik kneep de ouge stièf
toe en schrièuwde hiel hard ‘Nàèàèàèà . .
. . . .’.
Ik deej de ouge
aope en keek ós mam rech aan.
‘Wat is d’r toch met dich jòng?’, zag
ze hiel bezörg en hiel leef,
‘Maar jòng, de bis gans naat. Heb se
gedruimp?’.
‘Trappedoelie wild mich met néme in de
zak’, kreeg ik d’r met miene druuege kael hiel benépe oèt.
‘Maar jòng toch, de bis en bliefs gewoeën
heej beej ós’.
En effe later kreeg ik ein glaeske water te drinke en móch ik tösse mien vader
en moder in eur bed kroèpe.
‘Laot Trappedoelie noow maar kómme’,
dòch ik.
En noéits mier heb ik mich zoeë veilig geveuld.



















